ဇူလုိင္ ၁ ရက္မွ ၁၃ ရက္ထိ ေနျပည္ေတာ္ ေက်ာက္မ်က္ရတနာ ျပပဲြႏွင့္ အတူ က်င္းပမည့္ ခရီးသြား ျပပဲြတြင္ ျမန္မာ ႏုိင္ငံ စားေသာက္ ဆုိင္လုပ္ငန္းရွင္မ်ား အသင္းမွ ျမန္မာ့ ႐ုိးရာ အစားအစာမ်ားႏွင့္ တုိင္းရင္း သား႐ုိးရာ အစားအစာမ်ားကုိ ျပသ ေရာင္း ခ်သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း အဆုိ ပါအသင္းမွ အေထြေထြ အတြင္းေရး မွဴး ဦးေက်ာ္ေက်ာ္ထံမွ သိရသည္။

အဆုိပါ ခရီးသြားျပပဲြတြင္ ျမန္ မာႏုိင္ငံ စားေသာက္ဆုိင္ လုပ္ငန္း ရွင္မ်ားအသင္းမွ စားေသာက္ဆုိင္ မ်ား ပါ၀င္ ေရာင္းခ်ေနမႈႏွင့္ ပတ္ သက္၍ အေထြေထြ အတြင္းေရးမွဴး ဦးေက်ာ္ေက်ာ္က “အခုျပပဲြမွာ ကြၽန္ ေတာ္တုိ႔ အသင္းက ဆုိင္ခန္း ၂၄ ခန္း ျပသေရာင္းခ်သြားမယ္။ ဆုိင္ ခန္းေတြအားလံုးက ရန္ကုန္ကေန လာျပ တာပါ။ ဆုိင္ခန္း ေတြမွာ ျမန္ မာ့႐ုိးရာ အစားအေသာက္ ေတြနဲ႔ တုိင္း  ရင္း သား႐ုိးရာ အစားအစာ ေတြကုိ ေရာင္းခ် ေပးမွာပါ။ ေစ်းႏႈန္း ကေတာ့  ရန္ကုန္ ကေစ်းအတုိင္းပဲ ကူပြန္စနစ္ နဲ႔ ေရာင္း သြားမွာပါ။ ရရွိ လာတဲ့ အ က်ဳိးအျမတ္ အခ်ဳိ႕တုိ႔ အသင္း ရန္ပံု ေငြထဲ အခ်ဳိးက်ျပန္ ထည့္ဖို႔ စဥ္းစား ထားတယ္။ ဟုိတယ္ႏွင့္ ခရီးသြားလာ ေရး လုပ္ငန္း ၀န္ႀကီးဌာနက အခ်ိန္တုိ အတြင္း မွာ အေဆာက္အအံု ေရာ၊ ေနရာ ထုိင္ခင္းေရာ အားလံုးစီစဥ္ ေပးတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ အသင္း တစ္ခုတည္း ဆုိင္ပုိင္ရွင္  ႏွင့္၀န္ထမ္း ပါ လူ ၃၀၀ ေက်ာ္ ေလာက္ရွိတယ္။ ကြၽန္ေတာ္ တုိ႔ရဲ႕ အဓိက ရည္ရြယ္ခ်က္ ကေတာ့ ျမန္မာ့႐ုိးရာ အစားအစာ၊ တုိင္းရင္းသား ႐ုိးရာအစားအစာ ေတြကုိ ေဘးအႏၲရာယ္ ကင္းစြာနဲ႔စနစ္တက် သန္႔ရွင္းသပ္ရပ္စြာ စားႏုိင္ ေအာင္နဲ႔ အစားအေသာက္ ေတြကုိ ကမၻာက သိေအာင္ ျပသဖို႔ ရည္ရြယ္ထားပါ တယ္” ဟု ဆုိသည္။
အဆုိပါျမန္မာ့ ခရီးသြားျပပဲြကုိ ဟုိတယ္ႏွင့္ ခရီးသြားလာ ေရးလုပ္ငန္း ၀န္ႀကီး ဌာနႏွင့္ ျမန္မာ ႏုိင္ငံခရီးသြား လုပ္ငန္း အဖြဲ႕(MTB)တုိ႔မွ ဦးစီးက်င္း ပျခင္းျဖစ္ၿပီး ေနျပည္ေတာ္ ေက်ာက္ မ်က္ရတနာျပပဲြႏွင့္ ေဘးခ်င္း ကပ္ သေျပကုန္း ကားရပ္နား ၀င္းအတြင္း က်င္းပ မည္ျဖစ္ၿပီး ျပပဲြကာလမွာ ဇူ လိုင္ ၁ ရက္မွ ၁၃ ရက္ အထိျဖစ္ ေသာ္လည္း စားေသာက္ဆုိင္ မ်ားအ ေနျဖင့္ ဇြန္ ၂၆ ရက္မွစ၍ ေရာင္းခ် ေပးသြား မည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ခ်င္းတြင္းျမစ္ အတြင္း သဲေသာင္ထု ပမာဏ ပုိမ်ားလာမႈ အက်ဳိးဆက္ အျဖစ္ မုိးဦးကာလ ခ်င္းတြင္းျမစ္ေရ ၀င္ခ်ိန္တြင္ ခရီးသြားမ်ား သြားလာရာတြင္ အခက္အခဲ ေတြ႕ရေၾကာင္း သတင္းရရႇိသည္။
''ဒီႏႇစ္ ျမစ္ေရ၀င္ခ်ိန္ကေတာ့ ပုံမႇန္ပါပဲ။ အခု နယုန္လဆန္း ၄ ရက္ ၅ ရက္မႇာ ေရစ၀င္တယ္။ သဲေသာင္ထု ပမာဏက တစ္ႏႇစ္ထက္တစ္ႏႇစ္ ပိုလာတယ္။ မႏႇစ္က ေႏြမႇာ သဲေသာင္ေတြ သိသိသာသာထြန္းလုိ႔ မႏႇစ္က စၿပီး ျမစ္ေရ စ၀င္ခ်ိန္မႇာ ခရီးသြားေတြ အခက္အခဲ ျဖစ္ရတယ္။ အရင္ႏႇစ္ေတြကေတာ့ သဲေသာင္ခုံထုက နည္းေတာ့စက္ေလႇေတြက ျမစ္ကမ္းနံေဘး အရင္းအထိ ကပ္လုိ႔ရတယ္။ သဲေသာင္ခုံရဲ႕အထက္ ႏႇစ္ေတာင္ေက်ာ္ရင္ စက္ေလႇကို ကပ္လုိ႔ရတယ္။ အခုေတာ့ ေရပမာဏ မျမင့္တာေရာ၊ ေသာင္ခုံရဲ႕ အက်ယ္နဲ႔ထုက ပိုပိုႀကီးလာေတာ့ စက္ေလႇနဲ႔ေရက မလြတ္ဘူး။ မုံရြာ တစ္ဖက္ကမ္း ေညာင္ပင္ႀကီး ဆိပ္ကမ္းကို သြားတဲ့ ခရီးသည္ေတြဟာ ဆိပ္ကမ္းကေန ေသာင္ခုံပမာဏ အေတာ္မ်ားမ်ား လမ္းေလွ်ာက္ရတယ္။ ေရတုိးလာတဲ့ အခ်ိန္အထိ ဒီအတုိင္း ေစာင့္ေနရဦးမႇာပါ''ဟု မုံရြာျမိဳ႕မႇ တစ္ဖက္ကမ္း ေညာင္ပင္ႀကီး ဆိပ္ကမ္းသို ့ေန႔စဥ္ ကူးသန္းသြားလာေနသည့္ ေစ်းသည္တစ္ဦးက ေျပာျပခဲ့သည္။
''ေညာင္ပင္ႀကီး ဆိပ္ကမ္းမႇာ ပုံမႇန္ အသုံးျပဳေနက် ကမၻာေအးေက်ာင္းတုိက္ ဆိပ္ကမ္းက သဲေသာင္ျပင္ေနရာမ်ားတဲ့ သဲကုန္းႀကီးေပါ့။ သဲကုန္းက ေရထဲမႇာ လမ္းေလွ်ာက္လုိ႔ရတယ္။ ႏြံကုန္းလုိမ်ဳိး ေျမကေလွ်ာက္ရင္ ကြၽံ၀င္သြားတတ္တယ္။ သဲေသာင္ျပင္ သိပ္မႀကီးတဲ့ ႏြံကုန္းက ေညာင္ပင္ႀကီး အမႇတ္(၃)ရပ္မႇာ ပိုမ်ားတယ္။ ေရနည္းနည္းတက္ရင္ စက္ေလႇဆိပ္ကို အမႇတ္ (၃) ရပ္ကြက္ဘက္ ေျပာင္းမယ္လုိ႔ သိရတယ္။ စက္ေလႇေတြကို သဲေသာင္စပ္မႇာ ရပ္ရေတာ့ ခရီးသည္ေတြက လမ္းေလွ်ာက္ရတယ္။ ျမစ္ေရထဲဆင္းရမႇာ ေၾကာက္တဲ့ ျမစ္ေရထဲဆင္းရင္ အေၾကာတက္တတ္တဲ့သူေတြ အတြက္ ေလႇသမားေတြက တစ္ေယာက္ က်ပ္ ၁၀၀ နဲ႔ လုိက္ပို႔တယ္။ ဆုိင္ကယ္ဆုိ က်ပ္ ၂၀၀ ပဲ''ဟု ေညာင္ပင္ႀကီး ဆိပ္ကမ္းမႇ ေလႇသမားတစ္ဦးက ေျပာျပသည္။

''ဆုိင္ကယ္ တစ္စီးက က်ပ္ ၅၀၀ အသြားအျပန္ကို က်ပ္ ၁၄၀၀၊ အခုလုိ ေရစ၀င္ခ်ိန္ ကာလမႇာ ေလႇဖုိး က်ပ္ ၄၀၀ နဲ႔ ေပါင္းရင္ က်ပ္ ၁၈၀၀ က်တယ္။ ေလႇမစီးဘဲ ေရထဲဆင္းေလွ်ာက္တဲ့ လူတခ်ဳိ႕ဆုိရင္ အတိမ္အနက္ မသိေတာ့ လဲတဲ့သူေတြ ေတြ႕ရတယ္''ဟု ခရီးသြား တစ္ဦးက ေျပာျပခဲ့သည္။
Source : News-Eleven

ရခိုင္ျပည္နယ္ သံတြဲျမိဳ႕တြင္ မိုးဆက္တိုက္ရြာျပီး ေရၾကီးခဲ့သျဖင့္ ေျမနိမ့္ပိုင္းမွ လူမ်ားကို ကယ္္ဆယ္ေရး စခန္းဖြင့္၍ ေဘးလႊတ္ရာသို႕ ေျပာင္းေရႊ႕ခဲ့ရသည္ဟု သတင္း ရရွိသည္။

“မိုးက တပတ္ေက်ာ္ေလာက္ အဆက္မျပတ္ရြာေနတဲ့ အတြက္ လြန္ခဲ့တဲ့ ေသာၾကာေန႕က စျပီး ေခ်ာင္းေရ တက္လာျပီး ေျမနိမ့္ပိုင္းမွာ တည္ရွိတဲ့ အိမ္ေတြ အကုန္လံုးေရျမဳပ္ကုန္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ လူေတြကို စက္ေလွေတြနဲ႕႔ ကယ္ထုတ္ျပီး ကယ္ဆယ္ေရး စခန္းကို ပို႕ခဲ့ရပါတယ္။ မေန႕ညေနပိုင္းကေတာ့ ေရျပန္က်သြားခဲ့ျပီ ျဖစ္တဲ့ အတြက္ တခ်ိဳ႕လည္း အိမ္ျပန္သြားၾကျပီး တစ္ခ်ိဳ႕လည္း ကယ္ဆယ္ စခန္းမွာ ရွိေနပါေသးတယ္” ဟု သံတြဲျမိဳ႕ခံ တစ္ဦးက ေျပာသည္။

ဇြန္လ ၁၇ ရက္ေန႕က ေရတက္လာျပီး ဇြန္လ ၁၈ ရက္ေန႕က ေျမနိမ့္ပိုင္း ေနရာ အေတာ္မ်ားမ်ားကို ေရျမဳပ္ခဲ့သည္။ ေရျမဳပ္ခဲ့ေသာ ေနရာမ်ားမွာ သံတြဲေခ်ာင္းကမ္းနေဘးတြင္ တည္ရွိေသာ ေနရာမ်ားႏွင့္ အမွတ္ (၄) ရပ္ကြက္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

“ အနည္းဆံုး လူေပါင္း ၅၀၀ ခန္႕ကို ကယ္ဆယ္ေရး စခန္းလုပ္ထားတဲ့ ဆံေတာ္ေတာင္ ေျခရင္းမွာ ရွိတဲ့ ဓမၼာရံုကို ပို႕ေပးခဲ့ရပါတယ္။ ေခ်ာင္းေရ ခ်က္ခ်င္း ျမင့္တက္လာေတာ့ အေျခအေန စိုးရိမ္ရတဲ့ အတြက္ အေရးေပၚ ကယ္ဆယ္ခဲ့ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ သံတြဲအထက္တန္းေက်ာင္း အပါအ၀င္ စက္မူလက္မူ ေက်ာင္းကိုလည္း ပိတ္ထားခဲ့ရပါတယ္။ ေက်ာင္းေတြ ဒီေန႕ ဖြင့္မလားေတာ့ မေျပာတတ္ေသးပါဘူး” ဟု သူက ဆက္ေျပာသည္။

သံတြဲတြင္ ယမန္ႏွစ္ကလည္း ေရၾကီးခဲ့ျပီး ယခု ေရၾကီးမူက ယခင္ႏွစ္ကေလာက္ ဆိုး၀ါးျခင္း မရွိေၾကာင္း သူက ေျပာသည္။ “ ေရၾကီးတဲ့ အေျခအေနက ယခင္ႏွစ္ေလာက္ေတာ့ မဆိုးရြားဘူး။ ဒါေပမယ့္ အခက္အခဲကေတာ့ အရင္ ႏွစ္ကထက္ ပိုမ်ားတယ္။ လူေတြက ေရၾကီးေတာ့ အလုပ္အကိုင္ ဆင္းမလုပ္ႏိုင္ၾကဘူး။ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေတြကေတာ့ လူေတြမွာ စုေဆာင္းထားတဲ့ စားစရာ ေသာက္စရာ ရွိတယ္။ ဒီႏွစ္မွာေတာ့ စုေဆာင္းထားတာလည္း မရွိေတာ့ လက္လုပ္ လက္စားေတြက အထူး ဒုကၡေရာက္ေနၾကပါတယ္။ သူတို႕အတြက္ အကူအညီေတြ လိုအပ္ေနပါတယ္။ သူတို႕အတြက္ေတာ့ တစ္ခ်ိဳ႕ ခ်မ္းသာတဲ့ ရြာေတြက ကူညီေနတာေတြေတာ့ ေတြ႕ရပါတယ္။”

သံတြဲတြင္ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္က အဆိုးရြားဆံုးေရၾကီးခဲ့ျပီး ယခုႏွစ္တြင္လည္း မိုးရြာသည္ႏွင့္ စတင္ေရၾကီးလာသျဖင့္ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္ကလို ေရၾကီးမည္ကို ျမိဳ႕သူ ျမိဳ႕သားမ်ားက စိုးရိမ္ေနၾကသည္ဟု သူက ေျပာသည္။

ယခုကဲ့သို႕သံတြဲတြင္ ႏွစ္စဥ္လိုလို ေရၾကီးျပီး ေျမနိ္မ့္ပိုင္း ေဒသမ်ားကို ေရျမဳပ္ေနျခင္းမွာ ေခ်ာင္းမ်ားတိမ္ေကာလာျပီး သစ္ေတာမ်ား ျပဳန္းတီးျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္သည္ဟု တစ္ျခား ျမိဳ႕လူၾကီး တစ္ဦးက ေျပာသည္။

“ သံတြဲေခ်ာင္းက အခု တိမ္ေကာလာျပီ။ ေတာင္ေပၚ ေခ်ာင္းဖ်ားက ေရက်မ်ားရင္ သံတြဲေခ်ာင္းေရက တက္လာျပီး နစ္ေတာ့တာပါဘဲ။ ပီးရင္ သံေတြ အနီးအနားမွာ အခုဆိုရင္ သစ္ေတာေတြ မရွိေတာ့ဘူး။ စီးပြားေရး သမားေတြ သစ္ေတြကို မဆင္မျခင္ ထုတ္တဲ့ အတြက္ သစ္ေတာေတြ ျပဳန္းတီးကုန္ျပီ။ ဒါကလည္း သံတြဲမွာ ေရၾကီးရတဲ့ အေၾကာင္းအရင္း ျဖစ္ပါတယ္။

သံတြဲတြင္ မိုးတြင္း ေရၾကီးလွ်င္ အနည္းဆံုး တစ္ၾကိမ္မွ သံုးၾကိမ္ထိ ေရၾကီးတတ္သျဖင့္ ဆက္လက္ မိုးရြာျပီး ေနာက္ထပ္ ေရၾကီးမည္ကို ျမိဳ႕သူ ျမိဳ႕သားမ်ားက စိုးရိမ္ေနၾကသည္ဟု သိရသည္။


Source : Narinjara

ျမစ္အတြင္း ႏွစ္ေပါင္း ၃၀၀ ၀န္းက်င္ နစ္ျမဳပ္ေနသည့္ ဓမၼေစတီ ေခါင္းေလာင္းေတာ္ႀကီး နစ္ျမဳပ္ရာ ေနရာအား ရွာေဖြေတြ႕ရွိထားေသာ္လည္း နည္းပညာ လုိအပ္ခ်က္ေၾကာင့္ ဆယ္ယူမႈ မျပဳႏိုင္ေသး၍ နည္းပညာ အသံုးျပဳဆယ္ယူေပးရန္ အဂၤလန္ႏိုင္ငံမွ ကမ္းလွမ္းထားေၾကာင္း Global 9 Education Centre မွသတင္း ရရွိပါသည္။

ဓမၼေစတီ ေခါင္းေလာင္းေတာ္ ရွာေဖြမႈကို လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္မ်ားကပင္ ဘူမိေဗဒပညာရွင္မ်ား ပူးေပါင္းရွာ ေဖြခဲ့ရာ နစ္ျမဳပ္ရာ ေနရာအားရွာေဖြ ေတြ႕ရွိထားၿပီးျဖစ္သည္။ ယင္း ေနာက္၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ၾသစေၾတး လ်မွ ပညာရွင္မ်ား လာေရာက္ကာ ဓမၼေစတီေခါင္းေလာင္းေတာ္ရွာေဖြ မႈအားလုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္။ ထိုသို႔လုပ္ေဆာင္ရာတြင္ ဓမၼေစတီေခါင္းေလာင္းေတာ္ ရွိရာေနရာကုိ အတည္ျပဳႏိုင္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ဓမၼေစတီေခါင္း ေလာင္းေတာ္အား လုပ္႐ိုးလုပ္စဥ္ နည္းအတိုင္း ဆယ္ယူပါက ပ်က္စီးေၾကမြႏိုင္သည္ဟု ပညာရွင္မ်ားက တြက္ဆႏိုင္ခဲ့သည့္အတြက္ ဆယ္ယူ မႈမျပဳႏိုင္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

“ၾသစေၾတးလ်က လာရွာေတာ့ ႏွစ္ေနရာျဖစ္ေနေပမယ့္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ပူးေပါင္းၿပီး ကြၽန္ေတာ္ေတြ႕ရွိ ထားတဲ့ေနရာကို ေထာက္ျပလိုက္ေတာ့ ေတြ႕သြားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဆယ္မဖို႔အတြက္ နည္းပညာလိုေနတယ္။ လုပ္႐ိုးလုပ္စဥ္နည္းအတိုင္း ဆယ္လိုက္ရင္ အေပၚေရာက္တဲ့အခါ ေၾကမြသြားမွာပါ။ ဘာျဖစ္လို႔လည္းဆိုေတာ့ ေရထဲမွာ ႏွစ္ ၃၀၀ ေက်ာ္ျမဳပ္ေနတာျဖစ္တဲ့အတြက္ပါ။ လိုအပ္ေနတဲ့ နည္းပညာက ျပင္သစ္မွာ ရွိတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဓမၼေစတီေခါင္းေလာင္းကို အဂၤလန္ က လာေဖာ္ေပးမယ္လို႔ ကမ္းလွမ္းထားတာ ရွိပါတယ္။ အဂၤလန္က ဒုတိယကမၻာစစ္ အတြင္းတုန္းက သူတို႔ပစၥည္းေတြ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ျမဳပ္ထားတာ ရွိပါတယ္။ အဲဒါကို သူတို႔ က လာေဖာ္ခ်င္တယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ ကခြင့္ျပဳေပးရမယ္။ ခြင့္ျပဳေပးရင္ သူတို႔က ဓမၼေစတီေခါင္းေလာင္းကို အေကာင္းအတိုင္း ဆယ္ယူေပးမယ္လို႔ ကမ္းလွမ္းထားတာပါ။ သူတုိ႔ ပစၥည္းကိုေဖာ္ၿပီးရင္ပစၥည္းကုိ ဆယ္ပံုပံုၿပီးႏွစ္ပံုကို ျမန္မာကုိေပးခဲ့မယ္၊ က်န္ပစၥည္းရွစ္ပံုကိုေတာ့ ျပတိုက္နဲ႔ ဟိုတယ္ေတြကို ေရာင္းခ်ၿပီး ရန္ပံုေငြရွာမယ္လို႔ ေျပာပါတယ္” ဟု ဓမၼေစတီ ေခါင္းေလာင္းေတာ္ နစ္ျမဳပ္ေနသည့္ ေနရာအား ရွာေဖြေတြ႕ရွိထားသူ ဘူမိ ေဗဒပညာရွင္ ဦးစိုးသိမ္း(ပါေမာကၡၿငိမ္း) က ရွင္းျပခဲ့ပါသည္။


ဓမၼေစတီေခါင္းေလာင္းေတာ္ ႀကီး၏ အ၀အက်ယ္မွာ ၁၀ေပရွိၿပီး အရွည္မွာ ၁၂ ေပရွိေၾကာင္း သိရ သည္။ အဆိုပါ ဓမၼေစတီ ေခါင္းေလာင္းေတာ္ႀကီးသည္ ငဇင္ကာမင္း လက္ထက္က သန္လ်င္ဘက္သို႔သေဘၤာျဖင့္ သယ္ယူရာ၌ ပဲခူးျမစ္ႏွင့္ ပုဇြန္ေတာင္ျမစ္ဆံုရာ အေကြ႕ေနရာ တြင္ သေဘၤာႏွစ္စီးတိုက္မိရာမွ ရန္ ကုန္ျမစ္ထဲသို႔ ျပဳတ္က်နစ္ျမဳပ္သြားျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

အၿငိမ္းစားပါေမာကၡ ဦးစိုးသိန္း က “ဓမၼေစတီေခါင္းေလာင္း ရွာေဖြ ေတြ႕ရွိမႈမွာ ကြၽန္ေတာ္တု႔ိေတြ႕ရွိတုန္းက ဓမၼေစတီေခါင္းေလာင္း နစ္ျမဳပ္ေနမႈမွာ အေပၚေရထုက ၆၀ နဲ႔ေျမထုက ၂၀ စမ္းသပ္ခ်က္ေတြ႕ရွိ ခဲ့တာပါ။ ဒါေပမယ့္ ၾသစေၾတးလ် ပညာရွင္ေတြ စမ္းသပ္ခ်က္ကေတာ့ အေပၚေရထုက ၆၀နဲ႔ ေျမထုက ၁ မီတာ(၃ ေပ) ပဲ က်န္ေတာ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ေျမႀကီးက ဖံုး႐ံုပဲဖံုးေနတာေပါ့။ ဆယ္ဖို႔ လြယ္ေပမယ့္ နည္းပညာနဲ႔ မဆယ္ရင္ ေခါင္းေလာင္းကို အေကာင္းအတိုင္း ရရွိမွာ မဟုတ္ပါဘူး”ဟု ရွင္းျပခဲ့ပါသည္။

 ရန္ကုန္-ျပည္လမ္း တစ္ေနရာတြင္ ေမာင္းႏွင္ေနေသာ သစ္လံုးတင္ကားတစ္စီးကို ေတြ႔ရစဥ္

၁၉၇၅ ခုႏွစ္၀န္းက်င္မွ စတင္ေလ်ာ့က်လာသည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ သစ္ေတာဖုံးလႊမ္းမႈ ဧရိယာသည္ ယခုႏွစ္တြင္ ႏိုင္ငံဧရိယာ၏ ၄၇ ရာ ခိုင္ႏႈန္းအထိ က်ဆင္းလာေၾကာင္း ဇြန္လပထမပတ္တြင္ က်င္းပခဲ့သည့္ ကမၻာ့ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးေန႔ အခမ္းအနား၌ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ သစ္ေတာဖုံးလႊမ္းမႈသည္ ၁၉၇၅ ခုႏွစ္တြင္ ႏိုင္ငံ ဧရိယာ၏ ၆၁ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ၁၉၈၉ ခုႏွစ္တြင္ ႏိုင္ငံဧရိယာ၏ ၅၉ ရာခိုင္ ႏႈန္း၊ ၁၉၉၈ ခုႏွစ္တြင္ ႏိုင္ငံဧရိယာ၏ ၅၂ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ၄၇ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ က်ဆင္းလာေၾကာင္း ဒုတိယသမၼတက ဆက္လက္ေျပာၾကားခဲ့သည္။
တိုးပြားလာေသာလူဦးေရႏွင့္ အညီလိုအပ္ေသာ စားနပ္ရိကၡာ ျဖည့္ဆည္းေပးရသည့္အတြက္ သစ္ေတာမ်ား ေလ်ာ့နည္းျပဳန္းတီးၿပီး သစ္ေတာေျမမ်ားလည္း ေလ်ာ့နည္းလာခဲ့ေၾကာင္း၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ ၁၈၅၆ ခုႏွစ္မွ စတင္ကာ ျမန္မာ့ေရြးခ်ယ္ ခုတ္လဲွမႈစနစ္ျဖင့္ ႏွစ္ စဥ္ထြက္ရွိႏိုင္သည့္ သစ္ပမာဏထက္ ပိုမိုထုတ္လုပ္ရန္ဆိုသည့္ သတ္မွတ္ခ်က္ျဖင့္ သစ္ထုတ္ယူခြင့္မ်ားကို ခြင့္ျပဳေပးခဲ့ေၾကာင္း၊ က်န္ရွိေနေသးသည့္ သဘာ၀ေတာက်န္မ်ားကို ထိန္းသိမ္းရန္ လိုအပ္ေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ၎က ထပ္မံေျပာၾကားခဲ့သည္။
၁၉၇၅ ခုႏွစ္မွ ၂၀၁၀ျပည့္ႏွစ္ အထိ ၃၆ ႏွစ္တာကာလအတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ သစ္ေတာဖုံးလႊမ္းမႈမွာ ၁၄ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ေလ်ာ့က်သြားခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိရသည္။
တရားမ၀င္ သစ္ထုတ္ယူမႈမ်ားကုိ စနစ္တက် တားဆီးလ်က္ရွိေသာ္လည္း စီမံခန္႔ခြဲရန္ မလြယ္ကူေသာ၊ သြားလာရခက္ခဲေသာ ေဒသမ်ားရွိ သစ္ေတာမ်ားမွ တရားမ၀င္ သစ္ထုတ္ယူမႈမ်ား ရွိေနဆဲပင္ျဖစ္ေၾကာင္း သစ္ေတာပညာရွင္တစ္ဦးက ေျပာၾကားခဲ့သည္။
“အရင္တုန္းကေတာ့ တရားမ၀င္ သစ္ထုတ္ယူမႈေတြကို ကာကြယ္ရာမွာ ဥပေဒအရဖမ္းဆီးတဲ့ သေဘာကို အဓိက လုပ္တယ္။ တုိက္႐ိုက္ကာကြယ္တာကေတာ့ ဥပေဒအရဖမ္းဆီးတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ တုိက္႐ိုက္ကာကြယ္မႈ အျပင္ ေဒသခံေတြ၊ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ ေတြကို စည္း႐ုံးသိမ္းသြင္းၿပီး သြယ္ ၀ိုက္ကာကြယ္တာေတြ ရွိပါတယ္။ ဒီလိုကာကြယ္မႈေတြ ျပဳလုပ္ခဲ့သလို သစ္ေတာ၀န္ႀကီးဌာနအျပင္ တျခား အာဏာပိုင္အဖြဲ႕အစည္းေတြ ပူးေပါင္း ၿပီး တရားမ၀င္ သစ္ထုတ္ယူသူေတြ ကိုဖမ္းဆီးခဲ့တာေတြလည္း ရွိပါတယ္။ တရားမ၀င္ သစ္ထုတ္ယူမႈေတြရဲ႕ အဓိကအေၾကာင္းအရင္းကေတာ့ ေစ်းကြက္၀ယ္လိုအားရွိလို႔ျဖစ္ပါ တယ္။ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ တရားမ၀င္သစ္ထုတ္ယူမႈေတြကိုလည္း တျခားအိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီးတ႐ုတ္၊ ယိုးဒယားနယ္စပ္ ဧရိယာေတြမွာ ကာကြယ္မႈျပဳလုပ္တာ မ်ဳိးေတြရွိခဲ့ပါတယ”  ဟု သစ္ေတာ ေရးရာ၀န္ႀကီးဌာန သစ္ေတာဦးစီးဌာနမွ အၿငိမ္းစားညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ တစ္ဦးက ဆုိပါသည္။
ထို႔ျပင္ စစ္တမ္းတစ္ခုအရ ကမၻာ့သစ္ေတာ ျပဳန္းတီးမႈပမာဏမွာ ႏွစ္စဥ္ဟက္တာ ၁၃ သန္းခန္႔အထိ ရွိေၾကာင္း၊ သစ္ေတာျပဳန္းတီးမႈ အမ်ားဆုံးႏိုင္ငံမွာ ဘရာဇီးႏိုင္ငံျဖစ္ၿပီး ဒုတိယအမ်ားဆုံးမွာ အင္ဒိုနီးရွား ႏိုင္ငံျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိရသည္။
သစ္ေတာပညာရွင္မ်ား၏ သုံးသပ္ခ်က္အရ  သဘာ၀သစ္ေတာမ်ားမွ စီးပြားျဖစ္ သစ္အလြန္အကြၽံ ထုတ္ယူမႈမ်ား၊ မ်ားျပားလာေသာ လူဦးေရအတြက္ ထင္းထုတ္ယူ သုံးစြဲမႈမ်ားျပားလာျခင္း၊ စိုက္ပ်ဳိးေျမ မ်ား ပိုမိုခ်ဲ႕ထြင္လာျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ႏွစ္စဥ္သစ္ေတာျပဳန္းတီးမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚလ်က္ရွိေနရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိရသည္။

Source : News Eleven 
 

အေမရိကန္ေဒၚလာႏွင့္ တန္ဖိုးတူညီသည္ဟု သတ္မွတ္ ထုတ္ေ၀ထားေသာ FEC (foreign Exchange Certificate) တယူနစ္လွ်င္ ေဒၚလာထက္ က်ပ္ ၁၀၀ ေက်ာ္ နိမ့္က်ေန ေသာေၾကာင့္ FEC ႏွင့္ ေငြလက္ခံရေသာ လုပ္ငန္းမ်ား အခက္အခဲ ျဖစ္ေနၾကေၾကာင္း သတင္းရရွိသည္။

အေမရိကန္ေဒၚလာ တန္ဖိုးသည္ လြန္ခဲ့သည့္ ရသတၱ ၃ ပတ္ခန္႔ကတည္းက တရိပ္ရိပ္ က်ဆင္းေနၿပီး ယေန႔ ေစ်းႏႈန္းမွာ ၁ ေဒၚလာလွ်င္ ၇၄၅ က်ပ္သာရွိ၍ FEC တယူနစ္လွ်င္ ၆၄၀ က်ပ္သာ ရွိေတာ့သည္။

ထိုသို႔ FEC ေစ်းႏႈန္းမ်ား က်ဆင္းေနေသာေၾကာင့္ FEC ျဖင့္ ေပးေခ်ရသည့္ ဟုိတယ္မ်ား၊ ေလေၾကာင္းလုိင္းမ်ား၊ ခရီးသြား ကုမၸဏီအမ်ားစုက လုံး၀ လက္မခံေတာ့ေၾကာင္း ရန္ကုန္အေျခစုိက္ စီးပြားေရးေစ်းကြက္မွ စုံစမ္း သိရွိရသည္။

“အထူးသျဖင့္ေတာ့ ခရီးသြားကုမၸဏီေတြ၊ ေလေၾကာင္းလိုင္းေတြ၊ ဟုိတယ္ေတြ အမ်ားစုကေတာ့ FEC ကုိ လုံး၀ လက္မခံဘူး။ အစုိးရက FEC ကုိလက္ခံဖုိ႔ ညႊန္ၾကားခ်က္ထုတ္ထားတာ ရွိတယ္။ တခ်ဳိ႕ကေတာ့ FEC တ၀က္၊ ေဒၚလာတ၀က္ လက္ခံတာမ်ဳိး ရွိတယ္။ ေငြလဲႏႈန္း ျပႆနာက ေတာ္ေတာ္ကုိ တက္ေနၿပီ။ ေဒၚလာရယ္၊ FEC ရယ္ ေစ်းက် လြန္းတဲ့အတြက္ ခရီးသြား လုပ္ငန္းေတြ အကုန္ထိတယ္” ဟု ရန္ကုန္ အေျခစိုက္ ခရိးသြား ဧည့္လမ္းညႊန္ တဦးက ေျပာသည္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ Park Royal Hotelသည္လည္း ေငြလဲႏႈန္း ကြာဟမႈေၾကာင့္ FEC ကို လက္ခံမည္ မဟုတ္ဘဲ အေမရိကန္ ေဒၚလာကိုသာ လက္ခံမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ရွင္းျပသည္။

“FEC လက္မခံဘူး။ အစိမ္း (အေမရိကန္ေဒၚလာ) ပဲ လက္ခံပါတယ္။ ေငြလဲႏႈန္းကြာလုိ႔ လက္မခံ ေတာ့တာပါ” ဟု Park Royal Hotel ဧည့္ႀကိဳဌာနမွ ၀န္ထမ္းတဦးက ေျပာသည္။

ရန္ကုန္ရွိ ကုန္သည္ႀကီးမ်ား ဟုိတယ္ကလည္း FEC ႏွင့္ ေဒၚလာေစ်းႏႈန္း ကြာဟမႈေၾကာင့္ မၾကာမီ ရက္ပိုင္းအတြင္း FEC လက္ခံမႈ ရပ္ဆုိင္းသြားရန္ ရွိသည္ဟု အဆိုပါ ဟိုတယ္မွ ဝန္ထမ္းတဦးက ဆိုသည္။

“FEC ကို အခန္းခ ရွင္းဖို႔ ဒီေန႔လက္ခံေပမယ့္၊ မနက္ျဖန္ လက္ခံမွာလား ဆိုတာေတာ့ မသိေသးပါဘူး။ လက္မခံဖို႔ကေတာ့ မ်ားတယ္လုိ႔ပဲ ေျပာရမွာပါ” ဟု ၎က ေျပာသည္။

အေမရိကန္ေဒၚလာႏွင့္ FEC သည္ ယခင္က တန္ဖိုးအနည္းငယ္သာ ကြာဟ ေသာ္လည္း ယခုဇြန္လတြင္ ရုတ္တရက္တန္ဖိုးကြာဟမႈ ႀကီးမားလာေၾကာင္း၊ အေမရိကန္ေဒၚလာ သည္ပင္လွ်င္ ေစ်းကြက္တြင္ ၀ယ္သူနည္းပါး လြန္းေသာ အေျခအေန ျဖစ္ေနေသာေၾကာင့္ FEC ကို ၀ယ္သူထက္ ေရာင္းသူ အလြန္ ေပါမ်ားၿပီး တန္ဖိုး ဆက္တုိက္ က်ဆင္းေနေၾကာင္း ေစ်းကြက္မွ သိရသည္။

ေမလ ၃ ရက္ေန႔က အေမရိကန္တေဒၚလာ ၈၃၇ က်ပ္ရွိခ်ိန္တြင္ FEC သည္ တယူနစ္လွ်င္ ၈၃၄ က်ပ္ေစ်း ရွိခဲ့ၿပီး ေစ်းႏႈန္း ကြာဟမႈ က်ဥ္းေျမာင္းခဲ့ေသာ္လည္း ဇြန္လ ၁၁ ရက္ေန႔က အေမရိကန္ တေဒၚလာ ၇၆၀ က်ပ္ရွိခ်ိန္တြင္ FEC သည္ တယူနစ္ ၆၅၈ က်ပ္အထိ ေစ်းထုိးက်ခဲ့ၿပီး ေဒၚလာႏွင့္ FEC ၾကား ေစ်းႏႈန္းကြာဟမႈ ၁၀၀ က်ပ္ေက်ာ္အထိ ျဖစ္ေပၚခဲ့သည္။

FEC ကုိ အမ်ားဆုံး ထုတ္ေရာင္းေနၾကေသာ သူမ်ားတြင္ ဦးေတဇ ပိုင္ဆိုင္သည့္ ထူး ကုမၸဏီကဲ့သို႔ေသာ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းႀကီးမ်ား ပါ၀င္သည္ဟု ရန္ကုန္စီးပြားေရး သမားမ်ားက ဆုိသည္။

“ထူးကုမၸဏီမွာ FEC ကို ႏုိင္ငံျခားေငြေၾကးအျဖစ္ လက္ခံ လုပ္ေပးေနရတာေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ ဥပမာ ဆုိရင္ FEC ဖုန္းကတ္ေတြ၊ ေငြျဖည့္ကတ္ေတြ ေရာင္းတာမ်ဳိးရွိတယ္၊ အဲပုဂံ ေလေၾကာင္းလိုင္းမွာ FEC နဲ႔ လက္မွတ္ဝယ္ဖို႔ လက္ခံရတာမ်ဳိး ရွိသလို တခ်ဳိ႕ လုပ္ငန္းေတြမွာလည္း FEC ကုိ အေမရိကန္ေဒၚလာနဲ႔ တန္ဖိုးညီမွ်တဲ့ေငြေၾကး အျဖစ္ လက္ခံရတာ မ်ဳိးေတြရွိတယ္။ ထူးကုမၸဏီလိုမ်ဳိး FEC ၀င္ေငြမ်ားတဲ့ တျခား ကုမၸဏီေတြကလည္း FEC ထုတ္ေရာင္းၾကတယ္” ဟု FEC ႏွင့္အေမရိကန္ေဒၚလာ ႏွစ္မ်ဳိးကုိသာ သီးသန္႔ အေရာင္းအ၀ယ္ လုပ္ေနသူ တဦးက ရွင္းျပသည္။

FEC တန္ဖိုးက်ျခင္းေၾကာင့္ ကုလသမဂၢအပါအ၀င္ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ စီမံကိန္းမ်ား၊ FEC ႏွင့္ လစာ ရရွိေနေသာ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ အစုိးရမဟုတ္သည့္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွ ၀န္ထမ္းမ်ား၊ ႏုိင္ငံျခား ကုမၸဏီ မ်ားတြင္ လုပ္ကုိင္လ်က္ ရွိေသာ ၀န္ထမ္းမ်ား အဆင္မေျပျဖစ္ေနသည္ဟု သိရွိရသည္။

“NGO၊ INGO ေတြက ဝန္ထမ္းေတြ၊ ဟုိတယ္ေတြ၊ ႏုိင္ငံျခား ကုမၸဏီေတြမွာ လုပ္တဲ့ ဝန္ထမ္းေတြက FEC နဲ႔ လစာရတာေလ။ ေငြလဲႏႈန္း က်လြန္းေတာ့ ၀င္ေငြက အေတာ္ကုိ ေလ်ာ့ကုန္ၾကတယ္။ အရင္ ေငြလဲႏႈန္းက FECတယူနစ္ကို က်ပ္ ၁၀၀၀ ေလာက္ ရွိေတာ့ တလကို FEC ၂၅၀ ေလာက္ ရတဲ့သူက က်ပ္ ၂ သိန္းခြဲေလာက္ ရတယ္။ အခုဆုိ ၁ သိန္း ၆ ေသာင္း ေလာက္ပဲ ရေတာ့တယ္။ သူတို႔ ၀င္ေငြက ၃၀ ရာခုိင္ႏႈန္းေက်ာ္ က်သြားတယ္” ဟု ရန္ကုန္ Chatrium Hotel ဟုိတယ္ ၀န္ထမ္းတဦးက ေျပာသည္။

ျပည္တြင္း စီးပြားေရးပညာရွင္တဦးက ေငြလဲႏႈန္း အလြန္က်ဆင္းမႈေၾကာင့္ ျမန္မာ့ပုိ႔ကုန္ စီးပြားေရးရပ္တန္႔ ေနၿပီဟု ဆိုသည္။

“အစုိးရက ဘာလုပ္ရမွန္း မသိတာလား၊ က်ပ္ေငြတန္ဖိုး တက္တယ္ဆုိၿပီး ထိုင္ၾကည့္ေနတာလား မေ၀ခြဲတတ္ဘူး။ ဒီေငြ တန္ဖုိးတက္တာက ႏုိင္ငံကို ဆင္းရဲမႈေတြ ျဖစ္ေစမယ္။ သြင္းကုန္ေတြခ်ည္းပဲ သြင္းကုန္တဲ့ စီးပြားေရးကုိ ဦးတည္ေနတယ္။ ဒါကုိ အျမန္ ထိန္းဖို႔လုိေနၿပီ။ ဒါကိုမထိန္းရင္ အားလုံးထိခိုက္ေနၿပီ” ဟု အဆုိပါပညာရွင္က ေျပာသည္။

ယခင္ စစ္အစုိးရလက္ထက္ ၁၉၉၃ ခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာႏုိ္င္ငံေတာ္ဗဟုုိဘဏ္က FEC မ်ားကို အေမရိကန္ေဒၚလာ အစားထုိး ႏုိင္ငံျခားေငြအျဖစ္ ထုတ္ေ၀သုံးစြဲခဲ့သည္။

Source : Travel Myanmar Group

ျပည္တြင္း ေလေၾကာင္း ခရီးစဥ္ အခ်ိဳ႕တြင္ e- ticket စနစ္ကို Air Bagan ေလေၾကာင္းလုိင္းမွ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ဇြန္လ ၁ ရက္ေန႔တြင္ စတင္ က်င့္သံုးလ်က္ ရွိေၾကာင္း Air Bagan မွ Senior Marketing Assistant မွ ေျပာျပခဲ့သည္။ Air Bagan ေလေၾကာင္းလုိင္းသည္ SITA Reservation System ျဖင့္ e- ticket အား ႏုိင္ငံတကာ ခရီးစဥ္ ျဖစ္ေသာ ရန္ကုန္- ခ်င္းမိုင္ ခရီးစဥ္တြင္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလမွ စတင္ အသံုးျပဳခဲ့သည္။ ယခုအခါ ေညာင္ဦး၊ မႏၲေလးႏွင့္ ဟဲဟုိး ခရီးစဥ္မ်ား၌ e- ticket စနစ္အား စတင္ အသံုးျပဳေနေၾကာင္း၊ ပထမဆံုးအေနျဖင့္ အဖြဲ႕လုိက္ဘြတ္ကင္ (group booking) အတြက္သာ ရည္ရြယ္ၿပီး ေနာက္ပိုင္းတြင္ တစ္ဦးခ်င္း ခရီးသြားမ်ား အတြက္ တုိးခ်ဲ႕ အသံုးျပဳသြားမည္ျဖစ္ၿပီး e- ticket ထုတ္ယူမႈအား Air Bagan Ticketing office မ်ားတြင္သာ စတင္ထုတ္ေပးမည္ဟု သိရေၾကာင္း ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ဇြန္လ ၁၀ ရက္ေန႔ထုတ္ Bi Weekly Eleven ဂ်ာနယ္တြင္ ေဖာ္ျပထားပါသည္။
 
Source : Khit Lu Nge

(မဂၤလာျမန္မာ ေဒါက္တာဖုန္းဝင္းႏွင့္ အင္တာဗ်ဴး)

ခ်င္းမိုင္ (မဇၩိမ) ။ ။ဇြန္လ ၅ ရက္ေန႔သည္ ကမၻာ့ ပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးေန႔ ျဖစ္သည္။ ၂ဝ၁၁ ခုႏွစ္အတြက္ ေဆာင္ပုဒ္မွာ “သဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္ ထာဝစဥ္ တည္တံ့ေရး သစ္ေတာမ်ားကို ထိန္းသိမ္းေပး” ဟူ၍ ျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း ဒီေရေတာမ်ား ပ်က္စီးဆံုး႐ႈံးမႈ၊ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး လုပ္ငန္းမ်ားေၾကာင့္ သဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္ ပ်က္စီးရမႈမ်ား၊ သဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္ ပ်က္စီးမႈေၾကာင့္ ဆိုးက်ဳိးမ်ား သဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး လုပ္ငန္းမ်ား စသည္တို႔ကို သဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးႏွင့္ ဒီေရေတာမ်ား ျပန္လည္ စိုက္ပ်ဳိးေရး လုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ေနသည့္ မဂၤလာျမန္မာ အက်ဳိးေဆာင္အဖြဲ႔မွ အမႈေဆာင္ ဒါ႐ိုက္တာ ေဒါက္တာဖုန္းဝင္းကို မဇၩိမသတင္းေထာက္ မ်ဳိးသန္႔ က ေမးျမန္းထားပါသည္။

ဒီလ ၅ ရက္ေန႔က ကမၻာ့ ပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးေန႔ဆိုေတာ့ ပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လုပ္ေနတာ သိပါရေစ။

“ေလာေလာဆယ္ သဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔လုပ္ေနတာ သစ္ပင္စိုက္တာကို အဓိက ဦးစားေပး ေျပာရရင္ က်ေနာ္တို႔က ဒီေရေတာပင္ ၇၀၀,၀၀၀ စိုက္တယ္ အဲဒါေတြက ရန္ကုန္တိုင္းနဲ႔ ဧရာဝတီတိုင္းမွာေပါ့ ဒီပင္လယ္ကမ္းနားေတြမွာေပါ့ ရြာေပါင္း ၆၀ ေက်ာ္ေလာက္ ပါမယ္၊ ဧရာဝတီထဲမွာ တဝက္ေလာက္ စိုက္မယ္ ရန္ကုန္ထဲမွာ တဝက္ေလာက္ စိုက္မယ္”

ဘယ္ၿမိဳ႕နယ္ေတြလဲ ခင္ဗ်ာ့ ဘယ္တုန္းက စလုပ္တာလဲ။

“ဧရာဝတီမွာ ဘုိကေလးၿမိဳ႕နယ္ေပါ့ေနာ္၊ ရန္ကုန္တိုင္းမွာက်ေတာ့ တညင္၊ ေက်ာက္တန္းေပါ့ အဲဒီပင္လယ္ဝဘက္မွာ စိုက္မွာေပါ့၊ က်ေနာ္တို႔ အဲဒါကို မႏွစ္က ႏိုဝင္ဘာေလာက္တည္းက စၿပီးေတာ့ လုပ္တယ္ ဒါေပမယ့္ ဒီႏွစ္ထဲမွာေတာ့ အရွိန္ရလာၿပီေပါ့ေလ ၿပီးေတာ့ မၿပီးေသးဘူး”

နည္းပညာက ဘယ္ကယူပါလဲခင္ဗ်ာ့။

“နည္းပညာကေတာ့ ေမာ္လၿမိဳင္တကၠသိုလ္ရွိတယ္၊ ပုသိမ္တကၠသိုလ္ အဲဒီက ဆရာေတြျဖစ္တဲ့ ေဒါက္တာ ေဆြသြင္တို႔
 ေဒါက္တာ စႏၵာထြန္းတို႔ က်ေနာ္တို႔ကို စာအုပ္ေတြလည္း ထုတ္ထားေပးတယ္ အဲဒီစာအုပ္က လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ ႏွစ္က ပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး အထိမ္းအမွတ္အျဖစ္ ထုတ္ထားတာ သူတို႔ အကူအညီနဲ႔လုပ္တယ္”

မ်ဴိးက်ေတာ့ ဘယ္လိုလုပ္ပါသလဲ။

“မ်ဳိးကေတာ့ အဓိက ဓနိေပါ့၊ ဓနိအသီးကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ နီးစပ္ရာ ေနရာကေနယူတယ္ မ်ဳိးေတြ ေကာင္းေကာင္း ထြက္တဲ့ ရြာေတြလည္း ရွိတယ္ အဲဒီရြာေတြနဲ႔လည္း က်ေနာ္တို႔ ပူးေပါင္းၿပီးေတာ့ ရွာတယ္ ပ်ဳိးပင္ေတြလုပ္ၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ စုၿပီးေတာ့ သံုးတာေပါ့”

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဒီေရေတာ ဧရိယာ ဘယ္ေလာက္ ရွိခဲ့လဲ၊ အခုဘယ္ေလာက္ က်န္ေသးလဲ။

“ဒီေရေတာ ဧရိယာက အခ်က္အလက္ကေတာ့ အတိအက် မရဘူးဗ် ပဲခူး တခ်ဳိ႕ကမ္းေျခေတြမွာ ရွိတယ္၊ မြန္မွာ ရွိတယ္ မြန္ကေတာ့ ေတာ္ေတာ္နည္းသြားၿပီ တနသၤာရီမွာလည္း ရွိေသးတယ္၊ ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္သိတာေတာ့ အခုရွိေနတဲ့ဟာက အရင္ရွိခဲ့တာထက္ ၃၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ၄၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ပဲ ရွိေတာ့တယ္ အဲဒီလုိဟာေတြကို ၅၀ ရာခိုင္းႏႈန္း ရေအာင္ စိုက္မလား ၆၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ရေအာင္ စုိက္မလား အဲဒီလိုမ်ဳိး လုပ္ရမွာေပါ့”

ဘာေၾကာင့္ ၃၀ ရာႏႈန္းေလာက္ပဲ က်န္ခဲ့တာလဲခင္ဗ်ာ့။

“၁၉၈၀ ေက်ာ္ေက်ာ္ေလာက္မွာ ကမၻာ့ဘဏ္ကေန ျမန္မာျပည္ကို လာၿပီးေတာ့ ဒီေရေတာကေန ပုဇြန္ကန္ ျဖစ္ရမယ္ လယ္ကြင္း ျဖစ္ရမယ္ ဒါမွ သားငါးေပါမယ္ ဆန္စပါး ဖူလံုမယ္ဆိုတဲ့ စီမံကိန္း လုပ္ခဲ့ဖူးတယ္၊ အဲဒါလြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ ၃ဝ ေလာက္ သူတို႔ရဲ႕ ယူဆခ်က္ေပါ့ေလ အဲဒါကို အေကာင္အထည္ ေဖၚရင္းနဲ႔ ၁၉၈၈ ေရာက္ေတာ့ ကမၻာ့ဘဏ္က ရပ္ၿပီးေတာ့ ျပန္သြားေကာ ျပန္သြားၿပီး သံုးေလးႏွစ္ေလာက္ေနေတာ့ သူတို႔က ဘာျဖစ္လဲဆိုေတာ့ ဒီေရေတာေတြ ဒီလို ဆက္ခုတ္ေနလို႔ရွိရင္ ဆိုင္ကလုန္းျဖစ္မယ္ ဆူနာမီျဖစ္မယ္ လူေတြေသမယ္ဆိုတာ သြားေတြ႔သြားတယ္
ေတြ႔ေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ အယူအဆကို ျပင္လိုက္တယ္”

၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္မွာ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ နာဂစ္ေၾကာင့္လည္း ဒီေရေတာေတြ ဆံု႐ႈံးခဲ့တယ္လို႔ သိပါတယ္ အခု အဲဒီေဒသရဲ႕ အေျခအေနကေကာ။

“တကယ္ေတာ့ နာဂစ္ မတိုင္ခင္တည္းက ဒီေရေတာေတြက မရွိေတာ့တာ ဥပမာ မိန္းမလွကၽြန္းေပါ့ မိန္းမလွကၽြန္းဆိုရင္ သြားၾကည့္ရင္ ကမ္းေဘးနားမွာပဲ အပင္ရွိတာ အလယ္မွာ မရွိဘူး က်ေနာ္တို႔ အဲဒီတုန္းက ရဟတ္ယာဥ္နဲ႔လည္း သြားၾကည့္တယ္ ဓာတ္ပံုေတြလည္း အေသခ်ာ ႐ိုက္ထားတယ္၊ သြားၾကည့္ရင္ သေဘၤာနဲ႔ သြားရင္ သိပ္မသိသာဘူး သေဘၤာ ရပ္ၿပီးေတာ့ ကုန္းေပၚတက္ၾကည့္ရင္ အပင္က မရွိေတာ့ဘူး အလယ္မွာ ခ်ံဳပုတ္ပဲ ရွိတယ္ ဆိုေတာ့ အဲဒါေတြက အရင္တုန္းက အခ်ိန္အၾကာႀကီး မီးေသြးဖုတ္ ေရာင္းလာတဲ့ ျပႆနာေပါ့ သစ္ခုတ္ေရာင္းလာတဲ့ ျပႆနာေၾကာင့္ ျဖစ္တာေပါ့၊ က်ေနာ္တို႔ အခုလုပ္တဲ့အခါမွာ မီးေသြးေတြ အလြန္အကၽြံ ဖုတ္မေရာင္းဖို႔လည္း လိုေသးတယ္ေလ မဟုတ္ရင္ ကုန္မွာပဲေလ အဲဒီ မီးေသြးကို အစားထိုးႏိုင္ဖို႔ လည္းလိုတယ္”

ဒီလိုသဘာဝ ေဘးအႏၲရာယ္ေတြအျပင္ တျခားဘာေတြက ဒီေရေတာေတြကို ဆံုး႐ႈံးေစလဲ။

“တကယ္တမ္းက်ေတာ့ ဒီပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးက ပတ္ဝန္းက်င္ ထိခိုက္လို႔ လူေတြ က်န္းမာေရး ထိခိုက္တာေကာ၊ ေသာက္ေရေတြ ရွားပါးမႈေကာ ေနာက္တခုက စားနပ္ရိကၡာ ဖူလံုဖုိ႔အတြက္ သစ္ေတာေတြကို ခုတ္ၿပီးေတာ့ လယ္စိုက္တဲ့ ဟာမ်ဳိးေတြ မလုပ္ေအာင္လည္း ထိန္းရမယ္၊ ပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးကေတာ့ ဘက္ေပါင္းစံုက လုပ္ရမယ္”

ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး လုပ္ငန္းေတြေၾကာင့္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိခိုက္တယ္လို႔လည္း သိရပါတယ္ ဒီအေပၚမွာေကာ ဆရာ့အျမင္ ဘယ္လိုရွိပါသလဲ။

“ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး လုပ္ငန္းေတြလုပ္ရင္ ပ်က္စီးသြားမယ့္ သဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္ကိစၥ လူေတြရဲ႕ က်န္းမာေရးကို ထိခိုက္မယ့္ကိစၥ စက္႐ံုေတြ တည္ေထာင္လို႔ ျဖစ္လာမယ့္ ပတ္ဝန္းက်င္ ထိခိုက္မႈေတြ ဒါေတြကိုလည္း က်ေနာ္တို႔ ဂ႐ုစိုက္ရမယ္”

ဆည္ေတြ ေဆာက္တာေၾကာင့္လည္း သဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္ကို ထိခိုက္တယ္လို႔ ေဝဖန္မႈေတြ ရွိပါတယ္ အဲဒီအေပၚမွာေကာ ဘယ္လိုျမင္ပါသလဲ။

“အခုန ေျပာတဲ့ ျမစ္ထဲမွာ ေရနည္းလာတဲ့ ျပႆနာဟာ ေရကာတာေတြ ေဆာက္လို႔ ျဖစ္တဲ့ ျပႆနာ ပါသလို တကယ္တမ္းက်ေတာ့ တကယ့္ ေရနည္းေဒသေတြမွာရွိတဲ့ သစ္ေတာေတြ ျပဳန္းတီးလို႔လည္းပါတယ္ အဲဒီသစ္ေတာေတြ ျပဳန္းတီးေတာ့ သစ္ပင္ေတြမရွိရင္ ေရကနည္းတယ္ ေရနည္းတဲ့အတြက္ ျမစ္ေတြ
ေခ်ာင္းေတြကလည္း ေရနည္းတာ ပါတယ္ သစ္ေတာမရွိေတာ့ ျမစ္ေတြထဲကို ႏႈန္းေတြဆင္းတယ္ အဲဒီေတာ့ ေခ်ာင္းေတြေကာတာလည္း ျပႆနာ တခုပဲ”

အင္းေလးကန္ ေရခန္းတဲ့ကိစၥမွာလည္း အစိုးရလည္း လုပ္ေနတယ္ေပါ့ ဒါေပမယ့္ ေအာင္ျမင္မႈ မရဘူးလို႔ ေဝဖန္ၾကပါတယ္ ဒီအေပၚမွာေကာ။

“အင္းေလးက ၁၉၉၄ ခုႏွစ္ေလာက္ကစၿပီးေတာ့ UNDP (ကုလသမဂၢ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈ အစီအစဥ္) နဲ႔ သစ္ေတာဌာနက လုပ္တာပဲ ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္ျမင္တာက ေဒသခံေတြ မပါဘူးေပါ့၊ ေဒသခံေတြ မပါတဲ့အတြက္
ေအာင္ျမင္သင့္သေလာက္ မေအာင္ျမင္ဘူးေပါ့ နည္းပညာပိုင္းလည္း လိုအပ္တယ္ေပါ့ေလ၊ NGO ေတြေကာ အစိုးရဌာနေတြေကာ ေဒသခံေတြေကာ ေပါင္းၿပီးလုပ္မွ ေကာင္းမယ္”

သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းဖို႔အတြက္ ဘယ္သူ႔မွာ အဓိက တာဝန္ရွိပါသလဲ။

“သဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းဖို႔ကေတာ့ လူတိုင္းမွာ တာဝန္ရွိတာေပါ့ NGO ေတြမွာလည္း တာဝန္ရွိတယ္ ရပ္ရြာလူထုေတြမွာလည္း တာဝန္ရွိတယ္ အစိုးရမွာလည္း တာဝန္ရွိတယ္၊ သူ႔အပိုင္းနဲ႔ သူေပါ့ အစိုးရကေတာ့ ပိုေကာင္းတဲ့ ေပၚလစီေတြ မူဝါဒေတြ ခ်ေပးဖို႔ သူ႔မွာတာဝန္ရွိတာေပါ့ NGO ေတြကလည္း အစိုးရက မွန္ကန္တဲ့ မူဝါဒေတြ ခ်မွတ္ဖို႔အတြက္ ရပ္ရြာလူထုက မေျပာႏုိင္တဲ့အတြက္ ရပ္ရြာလူထုရဲ႕ သေဘာထားေတြကို က်ေနာ္တို႔က ေမးရမယ္ ရပ္ရြာလူထုရဲ႕ သေဘာထားကို ေပၚလစီ ခ်မွတ္တဲ့ အစိုးရဆီကို က်ေနာ္တို႔က ပို႔ရမယ္ ေနာက္တခုက ပညာရွင္ေတြ တည္ထြင္ထားတဲ့ နည္းပညာေတြကို လူထုေတြဆီ ေရာက္ေအာင္ ပို႔ရမယ္”

Source : Mizzima Burmese

;;
Creative Commons License